اهرم در معاملات چیست؟ نسبت‌های اهرمی مثل 5x و 10x چگونه کار می‌کنند و چه تأثیری بر ریسک شما دارند؟

اهرم در معاملات به معنای کنترل موقعیتی بزرگ‌تر از سرمایه موجود در حساب شماست؛ اندازه ضریب آن با نسبتی مانند 5x یا 10x نشان داده می‌شود. معامله‌گری با ⁦$1,000⁩ و اهرم 5x می‌تواند موقعیتی به ارزش ⁦$5,000⁩ داشته باشد؛ بنابراین، تغییر قیمت به میزان ⁦%1⁩، حساب را به میزان ⁦%5⁩ تغییر می‌دهد.

اهرم در معاملات در هر دو جهت عمل می‌کند و به همین دلیل، اهمیت این نسبت بیش از چیزی است که بیشتر تازه‌کارها انتظار دارند. نسبت اهرمی بالاتر، سود و زیان را به یک اندازه چندبرابر می‌کند و میزان تغییر قیمت لازم برای از بین رفتن سرمایه پشت معامله را کاهش می‌دهد.

اهرم در معاملات چیست؟

اهرم در معاملات روشی برای گرفتن موقعیتی بزرگ‌تر از چیزی است که سرمایه خود معامله‌گر اجازه می‌دهد؛ پلتفرم یا کارگزار اندازه اضافی موقعیت را پشتیبانی می‌کند. معامله‌گر سرمایه‌ای را وارد می‌کند که اغلب مارجین نامیده می‌شود و پلتفرم موقعیتی به ارزش سرمایه ضرب‌در نسبت اهرمی باز می‌کند. سپس سود یا زیان بر اساس کل موقعیت محاسبه می‌شود، نه فقط بر اساس سپرده.

نسبت اهرمی برابر است با اندازه موقعیت تقسیم بر سرمایه خود معامله‌گر در آن معامله. اگر معامله‌گری با ⁦$1,000⁩ سرمایه، موقعیتی به ارزش ⁦$5,000⁩ باز کند، نسبت اهرمی 5x است. همان ⁦$1,000⁩ در خرید اسپات، ⁦$1,000⁩ از دارایی را می‌خرد؛ بنابراین، افزایش قیمت به میزان ⁦%10⁩ در حالت اسپات ⁦$100⁩ به ارزش دارایی اضافه می‌کند، اما در حالت 5x این افزایش ⁦$500⁩ خواهد بود. در مقابل، افت قیمت به میزان ⁦%10⁩ در معامله اهرمی ⁦$500⁩ از سرمایه کم می‌کند. اهرم قیمت دارایی را تغییر نمی‌دهد، بلکه فقط میزان سرمایه معامله‌گر را که در معرض هر تغییر قیمت قرار می‌گیرد عوض می‌کند.

نسبت‌های اهرمی مثل 5x و 10x چگونه کار می‌کنند؟

نسبت اهرمی اثر هر تغییر قیمت بر سرمایه معامله‌گر را چندبرابر می‌کند و همچنین تعیین می‌کند قیمت تا چه اندازه می‌تواند برخلاف موقعیت حرکت کند تا سرمایه از بین برود. با ⁦$1,000⁩ سرمایه، اهرم 2x موقعیتی به ارزش ⁦$2,000⁩، اهرم 5x موقعیتی به ارزش ⁦$5,000⁩، اهرم 10x موقعیتی به ارزش ⁦$10,000⁩ و اهرم 20x موقعیتی به ارزش ⁦$20,000⁩ باز می‌کند. تغییر قیمت به میزان ⁦%1⁩ به‌ترتیب حساب را به میزان ⁦%2⁩، ⁦%5⁩، ⁦%10⁩ یا ⁦%20⁩ تغییر می‌دهد.

همین منطق در جهت عکس هم صدق می‌کند. اگر کارمزدها و مارجین نگهداری را نادیده بگیریم، تغییر قیمتی که سرمایه را از بین می‌برد تقریباً برابر است با ⁦%100⁩ تقسیم بر نسبت اهرمی؛ این مقدار در اهرم 2x حدود ⁦%50⁩، در 5x حدود ⁦%20⁩، در ⁦%10⁩ حدود ⁦%10⁩، در 20x حدود ⁦%5⁩ و در 100x حدود ⁦%1⁩ است. در عمل، معمولاً موقعیت زودتر بسته می‌شود، چون پلتفرم‌ها برای باز نگه‌داشتن موقعیت حداقل مقدار مشخصی مارجین لازم دارند و کارمزد دریافت می‌کنند. بنابراین، معامله 10x به معنای ساده دو برابر پرریسک‌تر بودن نسبت به معامله 5x نیست؛ زیرا حاشیه خطای آن نصف است و موقعیت در معرض دو برابر نوسان قیمت قرار می‌گیرد.

اهرم چه تأثیری بر ریسک شما دارد؟

اهرم با چندبرابر کردن زیان‌ها، نزدیک‌تر کردن سطح لیکوییدیشن به قیمت ورود و افزودن هزینه‌های نگهداری موقعیت، ریسک را افزایش می‌دهد. حرکت ⁦%3⁩ برخلاف جهت یک موقعیت 10x، ⁦%30⁩ از سرمایه را از بین می‌برد و حرکت ⁦%10⁩ می‌تواند معامله را به‌کلی پایان دهد. زیان‌ها سریع‌تر از چیزی که بیشتر معامله‌گران انتظار دارند افزایش می‌یابند، به‌خصوص در بازارهایی که ممکن است ظرف چند ساعت چند درصد جابه‌جا شوند.

خطرهای دیگری هم وجود دارد. موقعیت‌های اهرمی اغلب هزینه‌های اضافی مانند کارمزد معاملات، بهره یا پرداخت‌های فاندینگ دارند که اگر موقعیت برای چند روز باز بماند، روی هم جمع می‌شوند. بازارهای پرسرعت همچنین ممکن است باعث لغزش قیمت شوند؛ یعنی سفارش با قیمتی بدتر از قیمت موردنظر اجرا شود. گپ‌های قیمتی نیز ممکن است از سطح حد ضرر عبور کنند. بعضی پلتفرم‌ها از مشتریان در برابر زیان بیشتر از مبلغ سپرده محافظت می‌کنند و بعضی دیگر چنین کاری نمی‌کنند؛ بنابراین، قوانین پلتفرم موردنظر اهمیت دارند. برای آشنایی مرحله‌به‌مرحله با مارجین، لیکوییدیشن و کارمزدهای فاندینگ، مطلب اهرم در معاملات چیست و چگونه کار می‌کند را ببینید.

اهرم در کریپتو، فارکس و سهام چگونه استفاده می‌شود؟

از اهرم در هر سه بازار استفاده می‌شود، اما نسبت‌ها، قوانین و هزینه‌ها تفاوت دارند و نهادهای ناظر در بعضی مناطق، اهرمی را که به مشتریان خرد ارائه می‌شود محدود می‌کنند. پلتفرم‌های معاملات آتی کریپتو اغلب طیف گسترده‌ای از نسبت‌های اهرمی ارائه می‌دهند و قراردادهای پرپچوال شامل پرداخت‌های فاندینگ میان معامله‌گران هستند. فارکس به‌طور سنتی اهرم بالایی داشته است و برخی نهادهای ناظر، اهرم معاملات خرد جفت‌ارزهای اصلی را محدود می‌کنند؛ برای مثال، در اتحادیه اروپا این محدودیت 30 به 1 است. معاملات سهام معمولاً از حساب‌های مارجین استفاده می‌کنند؛ در ایالات متحده، بر اساس مقررات Regulation T، یکی از محدودیت‌های اولیه رایج 2 به 1 است.

این ارقام نمونه هستند و ممکن است تغییر کنند؛ همچنین بر اساس کشور، کارگزار و محصول تفاوت دارند. یک نسبت یکسان در بازارهای مختلف می‌تواند حس کاملاً متفاوتی داشته باشد، چون یک موقعیت 10x در دارایی کریپتویی پرنوسان، طی یک روز بیش از همان نسبت در سهام باثبات و بزرگ بازار حرکت می‌کند. هر کسی که به استفاده از اهرم فکر می‌کند، باید پیش از باز کردن موقعیت، قوانین و هزینه‌های پلتفرم و منطقه خود را بررسی کند.

آیا اهرم بالاتر بهتر است و معامله‌گران چگونه سطح آن را انتخاب می‌کنند؟

اهرم بالاتر بهتر نیست، چون فضای کمتری برای حرکت به معامله می‌دهد و احتمال درست بودن پیش‌بینی را افزایش نمی‌دهد. بسیاری از معامله‌گران به‌جای حداکثر نسبت مجاز پلتفرم، اهرم مؤثر را بررسی می‌کنند؛ یعنی ارزش موقعیت تقسیم بر کل موجودی حساب. معامله‌گری با حساب ⁦$10,000⁩ که موقعیتی به ارزش ⁦$5,000⁩ باز می‌کند، اهرم مؤثر 0.5x دارد؛ حتی اگر پلتفرم اهرم 10x ارائه دهد. درحالی‌که معامله‌گری که موقعیتی به ارزش ⁦$20,000⁩ باز می‌کند، اهرم مؤثر 2x دارد، چه محدودیت پلتفرم 10x باشد و چه 50x.

یک رویکرد کاربردی این است که ابتدا سطح حد ضرر و مبلغی را که معامله‌گر حاضر است از دست بدهد مشخص کند، سپس اندازه موقعیت را محاسبه کند و در مرحله بعد سراغ اهرم برود. اهرم پایین‌تر، قیمت لیکوییدیشن را از قیمت ورود دورتر نگه می‌دارد و به موقعیت زمان می‌دهد تا به نتیجه برسد؛ درحالی‌که نسبت‌های بالا حاشیه کمی برای نوسان‌های معمول قیمت باقی می‌گذارند. تمرین در حساب آزمایشی یا با مبالغ کم در ابتدا می‌تواند نشان دهد که موقعیت اهرمی با چه سرعتی حرکت می‌کند. این موارد صرفاً نکات آموزشی عمومی هستند و توصیه‌ای برای استفاده از اهرم به شمار نمی‌روند.

جمع‌بندی

اهرم در معاملات به معامله‌گر اجازه می‌دهد با سرمایه کمتر، موقعیتی بزرگ‌تر را کنترل کند و نسبت اهرمی نشان می‌دهد هر تغییر قیمت تا چه اندازه چندبرابر می‌شود. نسبت‌های بالاتر سود و زیان را چندبرابر می‌کنند و فضای کمتری تا بسته شدن موقعیت باقی می‌گذارند؛ هزینه‌هایی مانند کارمزد و فاندینگ نیز به مجموع هزینه‌ها اضافه می‌شوند.

خوانندگانی که می‌دانند نسبت اهرمی، اندازه موقعیت و سطح حد ضرر چه ارتباطی با یکدیگر دارند، بهتر از کسانی که فقط به حداکثر اهرم تبلیغ‌شده پلتفرم نگاه می‌کنند می‌توانند ریسک را ارزیابی کنند. اهرم ممکن است باعث از دست رفتن تمام سرمایه یک معامله شود؛ بنابراین، بهتر است ابتدا با مبالغ کم آن را آزمایش کنید و برای خروج از معامله برنامه داشته باشید.

سؤالات متداول

1. اهرم در معاملات چیست؟
اهرم در معاملات یعنی کنترل موقعیتی بزرگ‌تر از سرمایه خود، که با نسبتی مانند 5x یا 10x نشان داده می‌شود. اهرم هم سود و هم زیان را چندبرابر می‌کند.

2. اهرم 10x یعنی چه؟
اهرم 10x یعنی ⁦$1,000⁩ سرمایه، موقعیتی به ارزش ⁦$10,000⁩ را کنترل می‌کند. تغییر قیمت به میزان ⁦%1⁩، حساب را حدود ⁦%10⁩ تغییر می‌دهد.

3. آیا اهرم بالاتر بهتر است؟
خیر. اهرم بالاتر در معاملات فضای کمتری برای نوسان قیمت باقی می‌گذارد و سطح لیکوییدیشن را به قیمت ورود نزدیک‌تر می‌کند.

4. آیا ممکن است با استفاده از اهرم، بیش از مبلغ سرمایه‌گذاری‌شده ضرر کنید؟
این موضوع به پلتفرم بستگی دارد. بعضی پلتفرم‌ها زیان را به مبلغ سپرده محدود می‌کنند، اما اهرم در معاملات همچنان می‌تواند تمام سرمایه یک معامله را از بین ببرد.

5. تازه‌کارها چگونه سطح اهرم را انتخاب کنند؟
تازه‌کارها اغلب با اهرم پایین شروع می‌کنند، حد ضرر تعیین می‌کنند و اندازه موقعیت‌ها را کوچک می‌گیرند. اهرم مؤثر در کل حساب، راهنمای بهتری از حداکثر نسبت ارائه‌شده است.