Kết hợp giữa tiền điện tử và AI: Ba dự án, ba mô hình kinh doanh hoàn toàn khác nhau

Tác giả: David Christopher, Bankless

Biên dịch: Chopper, Foresight News

Thị trường suy luận đã trở thành một trong những hướng đi rõ ràng nhất cho sự kết hợp giữa tiền điện tử và AI, với các dự án giảm đáng kể rào cản và chi phí để gọi các mô hình AI thông qua thị trường trên chuỗi.

Mô hình cốt lõi của loại thị trường này chủ yếu là bán lại các hạn mức gọi API với giá chiết khấu và sức mạnh tính toán suy luận không sử dụng, một số dự án cũng xây dựng mạng lưới để các bên có nhu cầu có thể kết nối trực tiếp với các nhà cung cấp dịch vụ tính toán độc lập.

Trong lĩnh vực mới nổi này có ba thị trường đại diện: Orbio được triển khai trên Robinhood Chain, Surplus Intelligence và Antseed được triển khai trên Base. Mặc dù cả ba đều cung cấp dịch vụ suy luận với giá thấp, nhưng có sự khác biệt rõ rệt trong định vị dịch vụ, người dùng mục tiêu và thiết kế kinh tế token. Dưới đây, chúng ta sẽ so sánh ba dự án này.

Orbio

Orbio xây dựng thị trường suy luận với đối tượng phục vụ chính là các thực thể AI. Dự án ban đầu chỉ là một token phân phối hạn mức OpenRouter cho các chủ sở hữu, nhưng giờ đây đã phát triển thành một giao thức hoàn chỉnh: hỗ trợ hàng trăm mô hình AI, nhiều mô hình có giá giảm đáng kể; đồng thời đi kèm với Launchpad, nơi các nhà phát triển có thể triển khai thực thể và phát hành token giao dịch với ORBIO.

Để phù hợp với nhu cầu sử dụng của thực thể, Orbio đã tích hợp chức năng tính toán bảo mật do Phala và NEAR AI cung cấp. Gần đây, nó cũng đã hợp tác với Mosh để tích hợp hệ sinh thái công cụ của Mosh, giúp các token thực thể mới xây dựng cơ chế tăng trưởng token bền vững hơn.

Những khả năng này kết hợp lại, giúp các thực thể ra đời trên Orbio có tính tự chủ cao hơn: gọi sức mạnh tính toán suy luận, quản lý quỹ, thậm chí tự thực hiện nhiều hành vi trên chuỗi hơn.

Cốt lõi của mô hình này là chứng chỉ CREDIT, một CREDIT trong cổng Orbio đại diện cho giá trị 1 đô la Mỹ của hạn mức suy luận. Các thực thể có thể sử dụng quỹ trong ví để mua và tiêu hủy CREDIT, từ đó đổi lấy sức mạnh tính toán, duy trì hoạt động liên tục của chính mình. Giá trị của việc token hóa hạn mức suy luận nằm ở chỗ, các thực thể có thể tự mua sức mạnh tính toán để đảm bảo sự tồn tại của mình, và thường có thể mua với giá chiết khấu.

Ví dụ: Giá thị trường gần đây của CREDIT khoảng 0.47 đô la Mỹ, thực thể chi 47 đô la Mỹ để mua 100 CREDIT, sau khi trừ phí giao dịch, có thể đổi lấy hạn mức suy luận trị giá 95 đô la Mỹ.

Nguồn gốc của sự chiết khấu là phí giao dịch của ORBIO, phí này sẽ được chuyển đổi thành phần thưởng CREDIT, người dùng nhận được phần thưởng có thể bán trên thị trường thứ cấp. Do đó, khối lượng giao dịch càng cao, phần thưởng CREDIT có thể phát ra càng nhiều; trong khi đó, các token thực thể giao dịch với Launchpad và ORBIO cũng sẽ hình thành một vòng lưu thông độc lập.

Vấn đề là, nếu không có hành vi đầu cơ, liệu tình huống này có thể duy trì? Kể từ tháng 9, mặc dù nền tảng đã có dữ liệu liên quan được công bố, nhưng dữ liệu trên chuỗi cho thấy, phần lớn hạn mức CREDIT đã phát hành vẫn chưa được sử dụng cho đến nay.

Surplus Intelligence

Trong ba dự án, mô hình của Surplus Intelligence là rõ ràng nhất, bản chất của nó là một thị trường tập hợp sức mạnh tính toán AI. Dự án được xây dựng trên chuỗi Base, các nhà cung cấp có thể niêm yết các giao diện mô hình như OpenAI, Anthropic, Venice, OpenRouter, tự định giá, và cạnh tranh trên thị trường sẽ liên tục làm giảm giá gọi.

Khi nhận được yêu cầu suy luận, nền tảng sẽ phân phối cho nhà cung cấp tương ứng theo quy tắc định tuyến. Người mua có thể thanh toán bằng thẻ tín dụng hoặc USDC, và các thực thể cũng có thể kết nối để gọi. Mô hình đơn giản và trực tiếp này đã khiến nó trở thành nền tảng có lượng sử dụng công khai cao nhất trong ba dự án. Surplus đã công bố rằng nền tảng đã xử lý một lượng lớn yêu cầu suy luận, nhiều chi phí gọi thậm chí chưa đến 1 xu.

Ngoài giá thấp, Surplus cũng đang bổ sung các tính năng mới để nâng cao sức cạnh tranh, gần đây đã ra mắt tính năng làm mờ khóa. Khi được bật, hệ thống sẽ tự động thay thế các thông tin nhạy cảm như khóa API, khóa riêng trước khi chuyển tiếp từ khóa đến nhà cung cấp mô hình. Nhà cung cấp chỉ có thể thấy các ký tự thay thế, và sau khi trả về kết quả, nền tảng sẽ khôi phục thông tin thực. Tính năng này rất thân thiện với các thực thể cần xử lý khóa, tuy nhiên nền tảng vẫn sẽ đọc từ khóa gốc.

Mặc dù có lượng sử dụng cao, nhưng mối liên hệ giữa sản phẩm và token của Surplus là yếu nhất. Token SURPLUS không thể được sử dụng để thanh toán phí suy luận, không tham gia vào việc định tuyến sức mạnh tính toán, và không có cơ chế công khai nào để phân chia doanh thu thị trường cho người nắm giữ token. Tình huống này có thể thay đổi trong tương lai, đội ngũ đang thúc đẩy kế hoạch điều chỉnh quyền quản trị token, nhưng hiện tại mọi thứ vẫn chưa được thực hiện. Điều này có nghĩa là, mặc dù thị trường này đã hoạt động và mức độ hoạt động vẫn tiếp tục tăng, nhưng sự gia tăng lượng sử dụng tạm thời không thể chuyển đổi trực tiếp thành giá trị token.

Antseed

Orbio tập trung vào cảnh thực thể, Surplus tập trung vào cạnh tranh giá thấp, trong khi Antseed đi theo một con đường khác, tự xưng là "BitTorrent của lĩnh vực suy luận AI".

Nó không chuyển tiếp yêu cầu thông qua cổng trung tâm, mà xây dựng một mạng lưới phát hiện sức mạnh tính toán mở, kết nối với các mô hình AI khác nhau, các nhà cung cấp có thể tự do niêm yết sức mạnh tính toán. Người mua tự tìm kiếm các nhà cung cấp có sẵn, kết nối API định tuyến, tự do chọn nhà cung cấp sức mạnh tính toán.

Ưu điểm của mô hình này là tính linh hoạt. Mạng lưới mở cho tất cả các nhà cung cấp, cung cấp sức mạnh tính toán rất đa dạng: vừa có các mô hình phổ biến với giá hợp lý, vừa có dịch vụ xác minh mô hình chuyên dụng, dùng để xác minh xem nhà cung cấp có thực sự cung cấp mô hình mà họ tuyên bố hay không. Người mua có thể chọn nhà cung cấp theo nhu cầu của mình, thay vì được phân phối đồng nhất bởi cổng trung tâm.

Token dự án ANTS hiện chưa được giao dịch công khai, kinh tế token được thiết kế xung quanh hệ thống tín nhiệm của thị trường này. Cả hai bên mua và bán đều có thể tham gia staking, nhà cung cấp staking token có thể nâng cao uy tín của mình và đủ điều kiện nhận phần thưởng.

Khác với Orbio, quỹ thưởng của nó không đến từ phí giao dịch. Antseed dựa vào quỹ quốc khố để phát thưởng, trong tương lai có thể mở rộng các nguồn thu khác, nhưng cơ chế liên quan vẫn chưa được thực hiện. Vì vậy, mối liên hệ tích cực giữa sự gia tăng nhu cầu suy luận và giá trị token hiện vẫn chưa được xác minh.

Kết luận

Điều thú vị là, sự khác biệt giữa ba dự án này không chỉ là cạnh tranh giá thấp: Orbio định vị trong lĩnh vực thực thể, cho phép thực thể tự động lấy và thậm chí tự huy động sức mạnh tính toán; Surplus tập trung vào giá cực thấp, cộng thêm các tính năng thực dụng như làm mờ khóa; Antseed xây dựng một thị trường sức mạnh tính toán P2P mở, người dùng có thể chọn nhà cung cấp theo nhu cầu.

Khi các dự án tiếp tục phát triển, sẽ có thêm nhiều tính năng được ra mắt để thu hút người dùng. Liệu đây có phải là mô hình thu nhập sức mạnh tính toán mới? Hay là xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh phù hợp với phát triển thực thể? Chúng ta hãy cùng chờ xem.