Lưu ký tiền điện tử bước vào giai đoạn hai: Từ "giữ tài sản" đến "quản lý tài sản"

Lưu ký chỉ là vé vào cửa: Các ngân hàng tín thác tiền điện tử tranh giành điểm dừng tiếp theo.

Tác giả: Tiger Research

Biên dịch: AididiaoJP, Foresight News

Lưu ký tiền điện tử bước vào giai đoạn hai: Từ "giữ tài sản" đến "quản lý tài sản"

Trong năm qua, thị trường lưu ký tài sản kỹ thuật số đã mở rộng rất nhanh. Số lượng nhà cung cấp dịch vụ lưu ký có giấy phép theo khung MiCA ở châu Âu đã tăng từ 50 lên 230, tăng hơn bốn lần. Ngân hàng Standard Chartered đã mua lại một công ty lưu ký chuyên nghiệp, trong khi Citigroup cũng thông báo kế hoạch tham gia trong năm nay.

Tuy nhiên, lưu ký bản thân có một giới hạn tự nhiên: phí dịch vụ được tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị tài sản nắm giữ, nếu quy mô tài sản không tăng, doanh thu sẽ rất khó tăng vọt. Do đó, ngành công nghiệp bắt đầu tiến tới giai đoạn tiếp theo - dịch vụ tín thác. Lưu ký chỉ chịu trách nhiệm "giữ tài sản", trong khi tín thác có thể quản lý, đầu tư và xử lý tài sản.

Tiger Research đã từng dự đoán một năm trước rằng lưu ký là nền tảng cốt lõi của ngành công nghiệp tài sản kỹ thuật số. Vấn đề hiện tại đã chuyển thành: những công ty nắm giữ tài sản này, tiếp theo có thể làm gì cho khách hàng.

Điểm chính

• Số lượng nhà cung cấp dịch vụ lưu ký có giấy phép theo khung MiCA ở châu Âu đã tăng từ 50 lên 230 trong một năm, nhu cầu lưu ký tăng theo sự mở rộng của RWA và stablecoin.
• Doanh thu từ lưu ký gắn liền với quy mô tài sản lưu ký, tăng trưởng có giới hạn; dịch vụ tín thác có thể tham gia vào quản lý và đầu tư, mở ra không gian giá trị cao hơn.
• Con đường lịch sử tương tự: Các công ty lưu ký ở Mỹ đã mở rộng từ dịch vụ lưu ký hộp an toàn sang quản lý di sản và quản lý tài sản thế chấp trái phiếu, State Street đã chuyển từ lưu ký quỹ sang quản lý tài sản và phân phối ETF.
• Anchorage, BitGo đang tích hợp các dịch vụ ngân hàng như phát hành stablecoin, thanh toán, giao dịch, cho vay thế chấp vào lưu ký; Agora, Catena đang xin giấy phép ngân hàng tín thác quốc gia, chuẩn bị làm cố vấn đầu tư và quản lý tài sản.
• Lưu ký đang trở thành năng lực cơ bản, trong tương lai, cạnh tranh không chỉ dựa vào ai lưu ký nhiều nhất, mà còn vào ai có thể cung cấp nhiều dịch vụ hơn trên nền tảng lưu ký.

Tại sao kinh doanh lưu ký phải chuyển sang tín thác

Nhu cầu lưu ký tăng lên, đằng sau là số lượng tài sản trên chuỗi đang gia tăng.

Dữ liệu từ RWA.xyz cho thấy, tài sản thế giới thực được mã hóa đã tăng 85% trong năm nay, với quy mô khoảng 39,8 tỷ USD. Stablecoin dự kiến sẽ tăng hơn 50% vào năm 2025, tổng quy mô vượt 300 tỷ USD, sau đó sẽ duy trì ở mức này. Tài sản mã hóa và stablecoin đều cần có tài sản cơ sở được bảo quản, do đó nhu cầu lưu ký tự nhiên tăng theo.

Tuy nhiên, lưu ký không phải là một ngành có thể mở rộng vô hạn. Phí lưu ký chủ yếu được tính theo tỷ lệ giá trị tài sản, doanh thu đi theo quy mô, không theo độ sâu của dịch vụ. Do đó, các công ty sẽ có xu hướng xem mối quan hệ lưu ký như một cổng vào, mở rộng sang dịch vụ tín thác để nâng cao khả năng sinh lời.

Trong ngắn hạn, lưu ký có thể nắm bắt nhu cầu đang tăng; trong dài hạn, nó là bước đệm để tiến tới các dịch vụ có giá trị cao hơn.

Lưu ký và tín thác không phải là một

Hai khái niệm này thường bị nhầm lẫn, nhưng ranh giới trách nhiệm khác nhau.

Lưu ký là giữ tài sản cho khách hàng. Khách hàng vẫn là chủ sở hữu tài sản, trách nhiệm của bên lưu ký chủ yếu là bảo quản an toàn.

Tín thác thì khác. Khách hàng với tư cách là người ủy thác, chuyển tài sản cho công ty tín thác, công ty tín thác với tư cách là người nhận ủy thác, quản lý, đầu tư và xử lý tài sản theo mục đích tín thác, lợi nhuận thuộc về người thụ hưởng do khách hàng chỉ định. Công ty tín thác phải tự đưa ra quyết định, do đó có nghĩa vụ pháp lý, phải đặt lợi ích của người thụ hưởng lên hàng đầu.

Ví dụ, lưu ký giống như giữ hộ một chiếc hộp an toàn; tín thác giống như quản lý một gia sản gia đình, chịu trách nhiệm đầu tư và phân phối theo thời gian đã thỏa thuận cho các thành viên trong gia đình.

Cả hai đều nắm giữ tài sản của khách hàng, nhưng trọng tâm của lưu ký là bảo quản, trong khi trọng tâm của tín thác là quản lý và đầu tư.

Kịch bản lịch sử: Từ hộp an toàn đến ngân hàng tín thác

Con đường mà lưu ký tiền điện tử đang đi hôm nay, ngành tài chính truyền thống đã từng trải qua.

Lưu ký tài sản kỹ thuật số ban đầu chủ yếu phục vụ cho giao dịch giao ngay và tương lai, không cần cấu trúc quản lý phức tạp. Khi số lượng sản phẩm tài chính RWA tăng lên, khách hàng bắt đầu cần các chức năng tín thác có thể thực hiện chỉ thị đầu tư và quản lý cấu trúc đầu tư phức tạp.

Điều này rất giống với lịch sử của Mỹ vào thế kỷ 19. Trong những năm 1860, trong thời kỳ Nội chiến, việc phát hành trái phiếu chính phủ mở rộng, nhu cầu bảo quản an toàn cho chứng khoán nợ tăng cao. Sau đó, các công cụ đầu tư tập thể như quỹ xuất hiện, công việc lưu ký dần trở nên chuyên nghiệp hóa, phát triển thành ngành tín thác.

Công ty hộp an toàn: Từ cho thuê hộp đến quản lý di sản, quản lý tài sản thế chấp

Các công ty hộp an toàn ở Boston và Rochester là những ví dụ điển hình.

Chúng ban đầu kiếm tiền từ việc cho thuê hộp an toàn. Sau đó, khi có được quyền tín thác, công việc mở rộng sang quản lý di sản cá nhân và quản lý tài sản thế chấp trái phiếu doanh nghiệp.

Động lực mở rộng đến từ những vấn đề mà khách hàng không thể giải quyết bằng hộp an toàn.

Vấn đề của khách hàng cá nhân là thừa kế. Sau khi khách hàng qua đời, chứng khoán trong hộp cần được kiểm kê và phân chia cho người thừa kế, nhưng công ty chỉ cho thuê hộp không có quyền làm điều này. Khi có được quyền tín thác, công ty hộp an toàn có thể chịu trách nhiệm quản lý và phân phối tài sản sau khi khách hàng qua đời. Sắp xếp điển hình là: đầu tư di sản, trước tiên cung cấp thu nhập trọn đời cho người phối ngẫu còn sống, sau khi người phối ngẫu qua đời, vốn sẽ được chuyển cho con cái.

Vấn đề của khách hàng doanh nghiệp là quản lý tài sản thế chấp trái phiếu. Công ty phát hành trái phiếu cho nhiều nhà đầu tư, cần có người đại diện cho người nắm giữ trái phiếu quản lý tài sản thế chấp và bảo vệ quyền lợi của người nắm giữ trong trường hợp vỡ nợ. Một người nắm giữ trái phiếu đơn lẻ rất khó xử lý những vấn đề này, công ty tín thác đã tiếp nhận.

Năm 1883, công ty ở Boston đảm nhận vai trò người nhận ủy thác cho việc phát hành trái phiếu 3 triệu USD của American Rapid Telegraph. Khi lãi suất chưa được thanh toán, nó đại diện cho người nắm giữ trái phiếu yêu cầu xử lý tài sản thế chấp.

Những trường hợp này cho thấy, công ty hộp an toàn không chỉ đơn giản là "mở thêm một dịch vụ". Chúng trước tiên có sự tin tưởng của khách hàng, sau đó có được quyền pháp lý, rồi tiếp nhận những công việc mà khách hàng không thể tự xử lý. Khách hàng sẵn lòng giao tài sản cho chúng bảo quản, cũng sẵn lòng để chúng quản lý thêm.

Đối với các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký ngày nay, lý do tương tự: không chỉ nhìn vào quy mô tài sản lưu ký đã tăng bao nhiêu, mà còn phải xem khách hàng nắm giữ những tài sản này cần gì thêm.

State Street: Từ lưu ký quỹ đến quản lý quỹ

Con đường của State Street là từ "giữ tài sản quỹ cho người khác" đến "tự quản lý tài sản".

Năm 1924, State Street trở thành ngân hàng lưu ký của quỹ tương hỗ đầu tiên ở Mỹ. Năm 1978, họ thành lập bộ phận quản lý tài sản dành cho nhà đầu tư tổ chức. Trước đó, họ chỉ lưu ký tài sản do người khác quản lý, sau đó bắt đầu kiếm phí quản lý đầu tư của riêng mình.

Lưu ký và quản lý tài sản được đặt trong cùng một tập đoàn, khách hàng có thể hoàn thành cả việc bảo quản và quản lý tài sản trong cùng một hệ thống, State Street cũng có thể bán sản phẩm đầu tư cho khách hàng lưu ký hiện có. Tăng trưởng không nhất thiết phải dựa vào việc tìm kiếm khách hàng mới, mà cũng có thể dựa vào việc cung cấp nhiều dịch vụ hơn cho khách hàng cũ.

Hoạt động quản lý tài sản của State Street cũng không phải bắt đầu từ con số không. Họ trước tiên thực hiện quản lý chỉ số và quản lý tiền mặt, đặc biệt là quản lý chỉ số - mua tài sản theo chỉ số, xử lý giao dịch, duy trì hồ sơ vị thế, những công việc này vốn dĩ là những gì ngân hàng lưu ký thực hiện hàng ngày.

Năm 1993, State Street hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán Mỹ để ra mắt SPY, quỹ ETF đầu tiên của Mỹ, biến khả năng quản lý chỉ số vốn chỉ dành cho các tổ chức thành sản phẩm mà cá nhân cũng có thể giao dịch trên sàn.

Kinh doanh từ lưu ký chuyển sang quản lý tài sản, sau đó từ quản lý tài sản chuyển sang phân phối sản phẩm.

Đối với các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký tiền điện tử, lĩnh vực kinh doanh tiếp theo cũng có thể nằm trong tài sản đã nắm giữ và khách hàng đã phục vụ. Trước tiên xem khách hàng cần gì ngoài việc bảo quản, sau đó cung cấp dịch vụ mà mình có khả năng nhất. Giúp khách hàng sử dụng tài sản và mở rộng quy mô lưu ký đều quan trọng như nhau.

Các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký tiền điện tử đã bắt đầu cạnh tranh giấy phép

Một số công ty hàng đầu đã bắt đầu hành động.

Anchorage và BitGo đang mở rộng sang phát hành và thanh toán stablecoin; Agora và Catena đang chuẩn bị cho dịch vụ cố vấn đầu tư và quản lý tài sản. Hướng đi khác nhau, nhưng mục tiêu giống nhau: tìm kiếm doanh thu mới từ tài sản đã nắm giữ.

Anchorage và BitGo: Tích hợp dịch vụ ngân hàng vào lưu ký

Anchorage Digital và BitGo đi theo con đường của công ty hộp an toàn: trước tiên từ lưu ký tài sản kỹ thuật số cho tổ chức, sau đó cung cấp các dịch vụ tài chính giúp tài sản "hoạt động".

Cả hai đều có giấy phép dịch vụ tín thác. Anchorage vào tháng 1 năm 2021, BitGo vào tháng 12 năm 2025, đã chuyển từ công ty tín thác được cấp phép của bang sang ngân hàng tín thác quốc gia dưới sự quản lý của Cơ quan Kiểm soát Tiền tệ Hoa Kỳ (OCC).

Sau đó, các dịch vụ của họ đã mở rộng từ sản phẩm Bitcoin và Ethereum cho tổ chức sang RWA và stablecoin. Thông qua ngân hàng tín thác và các công ty liên kết, họ đã tích hợp giao dịch, thanh toán, cho vay thế chấp và staking vào lưu ký. Trong lĩnh vực stablecoin, họ còn trực tiếp trở thành nhà phát hành, chịu trách nhiệm phát hành, đổi và quản lý dự trữ.

Đối thủ cạnh tranh của họ không còn chỉ là các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký khác. Các ngân hàng truyền thống đang gia nhập lĩnh vực tài sản kỹ thuật số, trong khi Anchorage và BitGo đã có nền tảng khách hàng tổ chức và kinh nghiệm xử lý giao dịch tài sản kỹ thuật số. Khi thị trường Bitcoin, Ethereum, RWA và stablecoin cho tổ chức mở rộng, cơ hội cung cấp dịch vụ ngân hàng truyền thống của họ cũng đang gia tăng.

Điều này giống như các công ty hộp an toàn phát triển thành ngân hàng thông qua dịch vụ tín thác. Anchorage và BitGo cũng có thể từ các chuyên gia lưu ký trở thành các công ty xử lý các giao dịch tài chính tài sản kỹ thuật số cho tổ chức. Nếu khách hàng có thể gửi tài sản kỹ thuật số tại đó và dễ dàng hoàn thành các dịch vụ tài chính cần thiết, họ có thể được coi như một ngân hàng địa phương.

Agora và Catena: Từ bảo quản tài sản đến quản lý tài sản

Agora và Catena đi theo con đường giống như State Street: trước tiên nắm giữ tài sản, sau đó chuyển sang dịch vụ cố vấn đầu tư và quản lý tài sản.

Vào ngày 18 tháng 9 năm 2026, cả hai công ty đều nhận được sự chấp thuận có điều kiện ban đầu từ OCC để thành lập ngân hàng tín thác quốc gia. Tuy nhiên, họ vẫn cần đáp ứng các điều kiện về vốn và hoạt động để được phê duyệt cuối cùng và chính thức hoạt động. Do đó, các dịch vụ cố vấn và quản lý tài sản dưới ngân hàng tín thác của họ vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị, tạm thời không thể đánh giá doanh thu và hiệu suất.

Theo kế hoạch, Agora sẽ giới thiệu cơ hội đầu tư và nguồn thu cho các khách hàng tổ chức nắm giữ tài sản tại đó, nhưng quyết định đầu tư cuối cùng vẫn do khách hàng thực hiện. Catena dự định sẽ trực tiếp quản lý tài sản theo các điều khoản đã thỏa thuận với khách hàng, cũng sẽ quản lý tài sản do AI đại diện cho công ty sử dụng. Con đường khác nhau, nhưng đều nhằm mục đích thêm dịch vụ cố vấn đầu tư hoặc quản lý tài sản trên nền tảng lưu ký.

Hành động sớm là quan trọng, vì trong quản lý tài sản kỹ thuật số, hiểu thị trường và chuẩn bị chiến lược trước đã là một lợi thế cạnh tranh.

Trong DeFi, kiếm lợi nhuận từ việc cho vay tài sản, cung cấp thanh khoản và kết hợp nhiều dịch vụ rất khác với tài chính truyền thống. Lợi nhuận đến từ đâu, rủi ro ở đâu, đều cần thời gian để khám phá. Ngay cả khi có kinh nghiệm phong phú trong quản lý tài sản truyền thống, nếu không học hỏi trước cũng rất khó để tham gia.

Nếu Agora và Catena có thể phân tích cơ hội đầu tư sớm hơn, chuẩn bị chiến lược quản lý, họ có thể vượt lên trước các tổ chức tài chính gia nhập sau. Khi họ bắt đầu hoạt động và tích lũy hồ sơ về hiệu suất và quản lý rủi ro, khoảng cách có thể còn được nới rộng. Nếu họ còn có thể biến sản phẩm thành hình thức dễ tiếp cận cho nhà đầu tư cá nhân, họ có thể trở thành đối thủ của các công ty quản lý tài sản truyền thống.

Lưu ký trở thành nền tảng, cuộc chiến tiếp theo là dịch vụ bổ sung

Bảo quản an toàn vẫn là chức năng cốt lõi của các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký, nhưng cạnh tranh đang chuyển sang bên ngoài bảo quản.

Khi thị trường DeFi và RWA phát triển, khách hàng càng muốn sử dụng tài sản để đầu tư, thế chấp và giao dịch. Quỹ trái phiếu quốc gia mã hóa là một ví dụ: nhà đầu tư không chỉ có thể nắm giữ quỹ để kiếm lợi nhuận, mà còn có thể sử dụng nó làm tài sản thế chấp để vay stablecoin, sau đó dùng stablecoin để thực hiện các khoản đầu tư khác. Một tài sản có thể phục vụ cho nhiều giao dịch tài chính. Đối với các tổ chức tài chính, giúp khách hàng sử dụng sản phẩm hiện có một cách đa dạng cũng quan trọng như việc tạo ra sản phẩm mới.

Đây cũng là không gian mở rộng của các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký. Các tổ chức muốn sử dụng tài sản kỹ thuật số cho đầu tư và giao dịch, ngoài việc bảo quản an toàn, còn cần chuyển nhượng tài sản, thanh toán và quản lý tài sản thế chấp. Các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký đã nắm giữ tài sản và có thể xử lý những công việc này có thể đảm nhận vai trò lớn hơn trong giao dịch tài chính của khách hàng.

Dịch vụ tín thác chính là một cách để quản lý và đầu tư tài sản. Các công ty tín thác có thể quản lý, đầu tư và phân phối tài sản theo mục tiêu của khách hàng và các điều khoản tín thác. Thông qua ngân hàng tín thác và các công ty liên kết mở rộng dịch vụ, các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký có thể phát triển thành một công ty cung cấp một phần dịch vụ ngân hàng truyền thống, môi giới và quản lý tài sản.

Nhưng việc có được giấy phép không tự động mang lại tăng trưởng. Các nhà cung cấp dịch vụ lưu ký vẫn phải xây dựng các dịch vụ mà khách hàng cần, bảo quản tài sản một cách an toàn và giành được lòng tin bằng kết quả thực tế. Ai nhanh chóng tích lũy kinh nghiệm trong quản lý và giao dịch tài sản kỹ thuật số, người đó có thể chiếm ưu thế trước các tổ chức tài chính truyền thống.

Một năm trước, thị trường quan tâm đến việc ngành lưu ký có thể lớn đến đâu. Vấn đề hiện tại đã chuyển thành: những công ty nắm giữ tài sản này, bước tiếp theo có thể làm gì. Năm tới có thể là năm mà dịch vụ tín thác đã chuẩn bị lâu dài chính thức ra mắt, tranh giành khách hàng. Lưu ký là nền tảng, dịch vụ gì có thể được xây dựng trên giấy phép tín thác mới quyết định ai sẽ dẫn đầu trong giai đoạn tiếp theo.