6 triệu USD giao dịch giả mạo, vạch trần huyền thoại "máy móc sự thật" của thị trường dự đoán

Sau khi cuộc bầu cử đã kết thúc, vẫn có 6 triệu USD giao dịch, liệu khối lượng giao dịch của Polymarket có đáng tin cậy?

Tác giả: Kate Knibbs, tạp chí Wired

Biên dịch: Luffy, Foresight News

Những người ủng hộ thị trường dự đoán thường gọi những nền tảng này là thước đo ý kiến công chúng, thậm chí gọi chúng là "máy móc sự thật", cho rằng chúng có khả năng dự đoán tình hình rõ ràng hơn các cuộc khảo sát hoặc dữ liệu khác. Ví dụ, vào năm 2024, nền tảng Kalshi đã dự đoán thành công kết quả cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Tuy nhiên, hoạt động giao dịch trên nền tảng cũng xuất hiện một số hiện tượng khó hiểu.

Chẳng hạn, trên nền tảng Polymarket, hai thị trường bầu cử toàn cầu đã tạo ra hơn 6 triệu USD giao dịch, vượt xa mức bình thường của hầu hết các thị trường dự đoán chính trị. Phần lớn các giao dịch đều tập trung vào việc đặt cược vào các hợp đồng của những ứng cử viên ít được chú ý và cuối cùng thất bại.

Vào mùa hè năm nay, Đảng Phồn vinh do Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed lãnh đạo đã giành chiến thắng lớn trong cuộc bầu cử liên bang, giành được 438 ghế trong quốc hội, mở đường cho ông tiếp tục nhiệm kỳ thủ tướng thêm năm năm nữa. Đối thủ gần nhất chỉ giành được 13 ghế. Trong thị trường dự đoán, khối lượng giao dịch (tổng số tiền giao dịch hợp đồng) thường tương ứng với xác suất xảy ra kết quả: khối lượng giao dịch của bên thắng thế sẽ cao hơn nhiều so với bên ít được chú ý. Nhưng lần này, thực tế đã lệch xa so với bình thường. Số tiền đặt cược cho chiến thắng của Abiy Ahmed chỉ là 173.000 USD; trong khi số tiền đặt cược cho Chánh văn phòng của ông, Himelis Abuyis, trở thành lãnh đạo tiếp theo của đất nước đã vượt quá 41 triệu USD. Tổng khối lượng giao dịch của thị trường này vượt quá 285 triệu USD, gần như hoàn toàn đặt cược vào các ứng cử viên thất bại.

Điều kỳ lạ hơn nữa là, cựu giao dịch viên của Polymarket, Chris Park, hiện đang điều hành công ty phân tích chứng thực thị trường dự đoán MSR Decode, cho biết: "Hầu hết số tiền này đến từ việc giao dịch qua lại giữa nhiều tài khoản khác nhau."

Sự giao dịch qua lại dường như vô nghĩa này đã khiến các chuyên gia cảnh giác. Giáo sư kinh tế Rajiv Sethi tại Barnard College đã nghiên cứu lâu dài về thị trường dự đoán, ông đánh giá: "Rõ ràng đây là một hình thức thao túng khối lượng giao dịch."

Khi tạp chí Wired hỏi Polymarket về tình hình của hai thị trường này, Giám đốc thông tin toàn cầu và điều tra của nền tảng, Shana Bautista, đã trả lời rằng đội ngũ "đã nhanh chóng đánh dấu hành vi giao dịch bất thường, tiến hành điều tra và đã khóa quyền giao dịch của các tài khoản liên quan." Nhưng Polymarket không trả lời các câu hỏi tiếp theo: Tại sao những tài khoản này có thể thực hiện giao dịch lớn như vậy trước khi nền tảng áp dụng các biện pháp hạn chế.

Thời điểm xảy ra giao dịch càng trở nên kỳ lạ. Quy định của Polymarket quy định rằng thị trường bầu cử Ethiopia phải chờ đến tháng 10 khi thủ tướng chính thức nhậm chức mới được thanh toán, điều này có nghĩa là sau khi chiến thắng của Abiy gần như đã được xác định, thị trường này vẫn mở cửa trong nhiều tháng. Trong 123 ngày sau khi cuộc bầu cử kết thúc, những giao dịch dường như phi lý này vẫn tiếp tục xuất hiện, người dùng trong phần bình luận của Polymarket liên tục để lại lời nhắn: "Tại sao thị trường này vẫn chưa thanh toán?"

Sethi gọi hiện tượng này là thị trường xác sống: sự kiện đã kết thúc, không còn xảy ra nữa, nhưng các hợp đồng liên quan vẫn có thể được mua bán.

Một thị trường bầu cử Romania năm 2024 khác đã xuất hiện những giao dịch bất thường "cực đoan hơn" theo lời Sethi. Cuộc bầu cử ban đầu đã bị hủy bỏ do lo ngại về sự can thiệp của các thế lực bên ngoài. Vài tháng sau, Romania tổ chức bầu cử lại, nhưng Polymarket không ngừng thị trường cũ mà để cho thị trường cũ và thị trường bầu cử mới hoạt động song song.

Chính trong giai đoạn này, Sethi đã phát hiện ra sự bất thường trong thị trường cũ. Thuật toán mà ông và các đồng nghiệp phát triển được sử dụng để xác định các giao dịch có thể xảy ra trên Polymarket, phát hiện rằng gần như toàn bộ khối lượng giao dịch của thị trường này đều có nghi vấn. Sethi cho biết: "Trong một số tuần, 99,6% khối lượng giao dịch của thị trường này đều là giao dịch qua lại."

Giao dịch qua lại là một phương pháp thao túng thị trường, chỉ việc nhiều tài khoản mua bán tài sản qua lại, tạo ra ảo giác về sự sôi động trong giao dịch, tiền chỉ luân chuyển giữa các tài khoản. Tại các sàn giao dịch tài chính được quản lý ở Mỹ, hành vi này là vi phạm, và điều khoản dịch vụ của Polymarket cũng cấm hành vi này. Nghiên cứu trước đó của Sethi và nhóm của ông đã phát hiện bằng chứng về giao dịch qua lại trên nền tảng offshore của Polymarket.

Giao dịch qua lại có thể giải thích những điều kỳ lạ xảy ra trong thị trường chính trị Ethiopia và Romania, nhưng do danh tính của các nhà giao dịch không được công khai, kết luận vẫn chưa thể xác định hoàn toàn. Sethi cho biết: "Hành vi có vẻ như giao dịch qua lại chưa chắc đã là giao dịch qua lại."

MSR Decode đã phân tích thị trường bầu cử Ethiopia cho tạp chí Wired, cho rằng lý do hợp lý nhất cho các giao dịch bất thường là hành vi làm tăng khối lượng giao dịch, các nhà giao dịch cố tình nâng cao khối lượng giao dịch của chính họ. Cơ quan này suy đoán rằng các nhà giao dịch làm tăng khối lượng giao dịch vì họ tin rằng nếu Polymarket phát hành token trong tương lai, các tài khoản có khối lượng giao dịch cao sẽ được hưởng lợi. Vào năm 2025, Giám đốc tiếp thị của Polymarket, Matthew Modabber, đã tiết lộ trong một chương trình podcast về tiền điện tử rằng nền tảng "sẽ phát hành token", nhưng không công bố chi tiết. Sethi cũng cho rằng, các nhà giao dịch có thể đang làm tăng khối lượng giao dịch để giành phần chia token airdrop.

Ngành công nghiệp tiền điện tử đã từng xuất hiện hành vi tương tự. Giám đốc Viện Nghiên cứu Quản lý Chiến lược và Tài chính tại Đại học Ulm, Andre Guettler, nghiên cứu cấu trúc thị trường dự đoán, ông đánh giá: "Đây là một ví dụ điển hình về việc người tham gia làm tăng khối lượng giao dịch để chuẩn bị cho airdrop tiềm năng."

Sau khi phân tích thị trường bầu cử Ethiopia, MSR Decode phát hiện rằng khối lượng giao dịch này gần như không thể đến từ các nhà giao dịch chuyên nghiệp thông qua việc chênh lệch giá thuật toán. Nghiên cứu đã thống kê hơn 38.000 nhóm "chu kỳ giao dịch" (mua bán nhanh giữa các ví) sau khi cuộc bầu cử kết thúc, phát hiện rằng hơn 98% giao dịch, cả bên mua và bên bán đều không có lãi hoặc lỗ. Thời gian nắm giữ trung bình của tài khoản sau khi mua hợp đồng và bán lại chỉ là 9 giây.

Mô hình giao dịch bất thường này không phải là điều mới mẻ trên Polymarket. Vào đầu năm nay, tạp chí Barron's đã báo cáo rằng khối lượng giao dịch lớn trong thị trường dự đoán bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028 tập trung vào những ứng cử viên gần như không thể đắc cử như Elon Musk và thị trưởng New York, Zohran Mamdani; cả hai đều không đủ điều kiện để tham gia ứng cử do hạn chế về nơi sinh.

Trong vài tháng qua, Polymarket và đối thủ chính của nó, Kalshi, đã bị công chúng xem xét vì hoạt động giao dịch bất thường. Giao dịch đáng ngờ trong thị trường hợp đồng vĩnh cửu mới ra mắt của Kalshi đã gây ra tranh cãi lớn trên nền tảng X, Kalshi đã phát hành một thông báo phủ nhận có cáo buộc giao dịch qua lại trong thị trường. Sethi đồng ý với tuyên bố của Kalshi, cho rằng các cáo buộc liên quan là không có cơ sở. Ông giải thích rằng khối lượng giao dịch bất thường có thể được giải thích bằng cơ chế khuyến khích của nền tảng đối với các nhà tạo lập thị trường, cơ chế khuyến khích tạo ra chênh lệch giá nhỏ, mang lại cơ hội chênh lệch giá cho các nhà giao dịch.

Gần đây, Polymarket đã hoàn thành một vòng gọi vốn hơn 1 tỷ USD, dẫn đầu bởi 1789 Capital, trong đó Donald Trump Jr. là một trong những đối tác của công ty đầu tư mạo hiểm này. Sau vòng gọi vốn này, công ty được định giá 21 tỷ USD. Vào mùa hè năm nay, Polymarket đã công bố doanh thu hàng năm vượt 1 tỷ USD. Tăng trưởng nhanh chóng của Polymarket thường được đo bằng khối lượng giao dịch, khối lượng giao dịch có thể phản ánh sự hoạt động của người dùng.

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Mỹ (CFTC) chịu trách nhiệm quản lý các thị trường dự đoán ở Mỹ, họ từ chối bình luận về việc liệu có đang điều tra hai giao dịch liên quan đến bầu cử này hay không. CFTC đã nhiều lần điều tra các sự kiện thao túng thị trường khả nghi của Polymarket, trong đó nhiều vụ đã được tạp chí Wired đưa tin, nhưng các vụ trước đây chủ yếu liên quan đến lợi nhuận đầu cơ, không phải hành vi bất thường như giao dịch qua lại.

Cơ quan này đã từng xử lý các vụ án giao dịch qua lại trong các lĩnh vực khác. Một cựu nhân viên CFTC đã nói với tạp chí Wired: "Sự xuất hiện của những giao dịch kỳ lạ như vậy trên một thị trường lớn như vậy, CFTC chắc chắn nên chú ý đến điều này.

Nội dung này chỉ được đưa ra nhằm mục đích cung cấp thông tin chung, không phải là lời khuyên về tài chính, đầu tư, pháp lý hoặc thuế. Mọi sự kiện, phần thưởng, ưu đãi trực tuyến hoặc thông tin liên quan được đề cập trong nội dung này không được xem là khuyến nghị, chào mời hoặc lời mời mua, bán, giao dịch hoặc thực hiện bất kỳ hoạt động nào khác liên quan đến tài sản crypto. Tài sản crypto có độ biến động cao và có thể dẫn đến thua lỗ.Tính khả dụng của các dịch vụ, sản phẩm và sự kiện liên quan của WEEX có thể khác nhau tùy theo khu vực. Bạn có trách nhiệm bảo đảm việc tham gia của mình tuân thủ các luật và quy định hiện hành tại địa phương.